De geschiedenis van het Vorstendom.
De eerste sporen van menselijke nederzetting in Andorra dateren uit het einde van de eerste ijstijd, maar de legende vertelt dat Andorra werd gesticht door Karel de Grote in 805, als dank voor de hulp die de inwoners geboden hadden in de strijd tegen de Saracenen.
Wat er ook van zij, in de Inwijdingsakte van Urgell wordt, in 839, voor het eerst melding gemaakt van de Parochies van Andorra als leengoed van de Graaf van Urgell. Vanaf de 11e eeuw komt Andorra geleidelijk in het machtsgebied van de Bisschoppen van Urgell te liggen tot het in 1133 wordt omgevormd in een kerkelijke Heerlijkheid.
In de 13e eeuw raken de Kerk van Urgell en de Graven van Foix verwikkeld in een gewapende strijd om de heerschappij over Andorra. Aan dit conflict komt een einde in 1278, als beide partijen de "Pareatge" ondertekenen (aangevuld met een tweede akte in 1288) die de heerschappij over Andorra verdeelt tussen de Graaf van Foix en de Bisschop van Urgell: het Vorstendom Andorra is geboren en het institutionele evenwicht is verzekerd.
Tot in 1993 was de gezamenlijke, onverdeelde heerschappij over Andorra in handen van de Bisschop van Urgell en de president van de Franse republiek, Co-prinsen genoemd. Maar op 14 mei 1993 heeft het Vorstendom de eerste Grondwet in zijn geschiedenis goedgekeurd en zo de status van onafhankelijke staat gekregen, onder democratisch en sociaal recht. De bevoegdheden van de instellingen werden opnieuw vastgelegd en Andorra heeft zich losgemaakt van de voogdij van de Co-prinsen.
Het wapenschild van Andorra.
De kleuren van de vlag zijn blauw, geel en rood. Op de gele streep staat een wapenschild met vier vierkanten. In het vierkant linksboven staat een gouden mijter en een gouden bisschopsstaf; de vier strepen op een gouden achtergrond op het vierkant linksonder staan voor de Catalaanse Huizen; op het vierkant rechtsboven staan de drie strepen van het Graafschap van Foix, op een gouden achtergrond; op het vierkant rechtsonder staan de koeien van het Burggraafschap van Béarn, met een blauwe halsband, een bel en hoorns op een gouden achtergrond.
Onderaan het wapenschild staat de inscriptie: Virtus Unita Fortior (Eendracht maakt macht).
Het Andorrese volkslied.
Hieronder staan de woorden in twee versies: in het Catalaans, de officiële taal van Andorra, en in het Nederlands. De woorden van het Andorrese volkslied werden geschreven door de Prins-bisschop van Andorra, de kerkleraar Benlloch. Eerwaarde vader Marfany, een geestelijke afkomstig uit Sant Julia de Loria, heeft de muziek gecomponeerd. Het lied werd voor het eerst opgevoerd op 8 september 1921 in het Nationaal Sanctuarium van het Vorstendom op de feestdag van de Maagd van Meritxell, de nationale feestdag van Andorra.
Het Andorrese volkslied
Originele versie in het Catalaans
El gran Carlemany, mon pare,
dels alarbs ens deslliurà,
i del cel vida em donà,
de Meritxell la gran mare.
Princesa nasquí pubilla
entre dos nacions, neutral;
sols resto l'única filla
de l'imperi Carlemany.
Creient i lliure onze segles,
creient i lliure vull ser.
Siguem els furs mos tutors
i mos prínceps defensors,
i mos prínceps defensors!
Versie vertaald in het Nederlands
Karel de Grote, mijn vader,
bevrijdde ons van de Arabieren
en uit de hemel gaf mij het leven,
Meritxell onze moeder.
Ik ben geboren als Prinses en erfgename
neutraal tussen twee naties,
Ik blijf de enige dochter
van het keizerrijk van Karel de Grote.
Gelovig en vrij elf eeuwen
Gelovig en vrij wil ik blijven
Dat de wetten mij mogen leiden
en mijn Prinsen me verdedigen!